Dalam sistem notasi posisional, radiks atau basis adalah jumlah digit khas, termasuk digit nol, yang digunakan untuk mewakili angka. Contohnya, untuk sistem desimal (sistem bilangan yang paling umum digunakan sekarang), radiksnya sepuluh, karena menggunakan 10 digit berbeda dari 0 sampai 9.
Pada sistem numeral posisional standar apapun, sebuah angka secara konvensional ditulis sebagai (x)y dengan x sebagai untaian digit-digit dan y sebagai basisnya. Untuk basis-10, y umumnya diasumsikan dan dihilangkan (bersamaan dengan tanda kurungnya), karena menjadi cara paling umum untuk menyatakan nilai. Contohnya, (100)10 setara dengan 100 (sistem desimalnya adalah angka kecilnya), dan mewakili angka seratus, sementara (100)2 (dalam sistem bilangan biner dengan basis 2) mewakili angka empat.[1]
Tabel bilangan
Berikut adalah tabel bilangan dalam basis (dari kiri ke kanan) 10 (dicetak tebal), 2, 8, dan 16:
0–15
| 10 |
2 |
8 |
16
|
| 0
|
00000000 |
000 |
00
|
| 1
|
00000001 |
001 |
01
|
| 2
|
00000010 |
002 |
02
|
| 3
|
00000011 |
003 |
03
|
| 4
|
00000100 |
004 |
04
|
| 5
|
00000101 |
005 |
05
|
| 6
|
00000110 |
006 |
06
|
| 7
|
00000111 |
007 |
07
|
| 8
|
00001000 |
010 |
08
|
| 9
|
00001001 |
011 |
09
|
| 10
|
00001010 |
012 |
0a
|
| 11
|
00001011 |
013 |
0b
|
| 12
|
00001100 |
014 |
0c
|
| 13
|
00001101 |
015 |
0d
|
| 14
|
00001110 |
016 |
0e
|
| 15
|
00001111 |
017 |
0f
|
16–31
| 10 |
2 |
8 |
16
|
| 16
|
00010000 |
020 |
10
|
| 17
|
00010001 |
021 |
11
|
| 18
|
00010010 |
022 |
12
|
| 19
|
00010011 |
023 |
13
|
| 20
|
00010100 |
024 |
14
|
| 21
|
00010101 |
025 |
15
|
| 22
|
00010110 |
026 |
16
|
| 23
|
00010111 |
027 |
17
|
| 24
|
00011000 |
030 |
18
|
| 25
|
00011001 |
031 |
19
|
| 26
|
00011010 |
032 |
1a
|
| 27
|
00011011 |
033 |
1b
|
| 28
|
00011100 |
034 |
1c
|
| 29
|
00011101 |
035 |
1d
|
| 30
|
00011110 |
036 |
1e
|
| 31
|
00011111 |
037 |
1f
|
32–47
| 10 |
2 |
8 |
16
|
| 32
|
00100000 |
040 |
20
|
| 33
|
00100001 |
041 |
21
|
| 34
|
00100010 |
042 |
22
|
| 35
|
00100011 |
043 |
23
|
| 36
|
00100100 |
044 |
24
|
| 37
|
00100101 |
045 |
25
|
| 38
|
00100110 |
046 |
26
|
| 39
|
00100111 |
047 |
27
|
| 40
|
00101000 |
050 |
28
|
| 41
|
00101001 |
051 |
29
|
| 42
|
00101010 |
052 |
2a
|
| 43
|
00101011 |
053 |
2b
|
| 44
|
00101100 |
054 |
2c
|
| 45
|
00101101 |
055 |
2d
|
| 46
|
00101110 |
056 |
2e
|
| 47
|
00101111 |
057 |
2f
|
48–63
| 10 |
2 |
8 |
16
|
| 48
|
00110000 |
060 |
30
|
| 49
|
00110001 |
061 |
31
|
| 50
|
00110010 |
062 |
32
|
| 51
|
00110011 |
063 |
33
|
| 52
|
00110100 |
064 |
34
|
| 53
|
00110101 |
065 |
35
|
| 54
|
00110110 |
066 |
36
|
| 55
|
00110111 |
067 |
37
|
| 56
|
00111000 |
070 |
38
|
| 57
|
00111001 |
071 |
39
|
| 58
|
00111010 |
072 |
3a
|
| 59
|
00111011 |
073 |
3b
|
| 60
|
00111100 |
074 |
3c
|
| 61
|
00111101 |
075 |
3d
|
| 62
|
00111110 |
076 |
3e
|
| 63
|
00111111 |
077 |
3f
|
64–79
| 10 |
2 |
8 |
16
|
| 64
|
01000000 |
100 |
40
|
| 65
|
01000001 |
101 |
41
|
| 66
|
01000010 |
102 |
42
|
| 67
|
01000011 |
103 |
43
|
| 68
|
01000100 |
104 |
44
|
| 69
|
01000101 |
105 |
45
|
| 70
|
01000110 |
106 |
46
|
| 71
|
01000111 |
107 |
47
|
| 72
|
01001000 |
110 |
48
|
| 73
|
01001001 |
111 |
49
|
| 74
|
01001010 |
112 |
4a
|
| 75
|
01001011 |
113 |
4b
|
| 76
|
01001100 |
114 |
4c
|
| 77
|
01001101 |
115 |
4d
|
| 78
|
01001110 |
116 |
4e
|
| 79
|
01001111 |
117 |
4f
|
80–95
| 10 |
2 |
8 |
16
|
| 80
|
01010000 |
120 |
50
|
| 81
|
01010001 |
121 |
51
|
| 82
|
01010010 |
122 |
52
|
| 83
|
01010011 |
123 |
53
|
| 84
|
01010100 |
124 |
54
|
| 85
|
01010101 |
125 |
55
|
| 86
|
01010110 |
126 |
56
|
| 87
|
01010111 |
127 |
57
|
| 88
|
01011000 |
130 |
58
|
| 89
|
01011001 |
131 |
59
|
| 90
|
01011010 |
132 |
5a
|
| 91
|
01011011 |
133 |
5b
|
| 92
|
01011100 |
134 |
5c
|
| 93
|
01011101 |
135 |
5d
|
| 94
|
01011110 |
136 |
5e
|
| 95
|
01011111 |
137 |
5f
|
96–111
| 10 |
2 |
8 |
16
|
| 96
|
01100000 |
140 |
60
|
| 97
|
01100001 |
141 |
61
|
| 98
|
01100010 |
142 |
62
|
| 99
|
01100011 |
143 |
63
|
| 100
|
01100100 |
144 |
64
|
| 101
|
01100101 |
145 |
65
|
| 102
|
01100110 |
146 |
66
|
| 103
|
01100111 |
147 |
67
|
| 104
|
01101000 |
150 |
68
|
| 105
|
01101001 |
151 |
69
|
| 106
|
01101010 |
152 |
6a
|
| 107
|
01101011 |
153 |
6b
|
| 108
|
01101100 |
154 |
6c
|
| 109
|
01101101 |
155 |
6d
|
| 110
|
01101110 |
156 |
6e
|
| 111
|
01101111 |
157 |
6f
|
112–127
| 10 |
2 |
8 |
16
|
| 112
|
01110000 |
160 |
70
|
| 113
|
01110001 |
161 |
71
|
| 114
|
01110010 |
162 |
72
|
| 115
|
01110011 |
163 |
73
|
| 116
|
01110100 |
164 |
74
|
| 117
|
01110101 |
165 |
75
|
| 118
|
01110110 |
166 |
76
|
| 119
|
01110111 |
167 |
77
|
| 120
|
01111000 |
170 |
78
|
| 121
|
01111001 |
171 |
79
|
| 122
|
01111010 |
172 |
7a
|
| 123
|
01111011 |
173 |
7b
|
| 124
|
01111100 |
174 |
7c
|
| 125
|
01111101 |
175 |
7d
|
| 126
|
01111110 |
176 |
7e
|
| 127
|
01111111 |
177 |
7f
|
128–143
| 10 |
2 |
8 |
16
|
| 128
|
10000000 |
200 |
80
|
| 129
|
10000001 |
201 |
81
|
| 130
|
10000010 |
202 |
82
|
| 131
|
10000011 |
203 |
83
|
| 132
|
10000100 |
204 |
84
|
| 133
|
10000101 |
205 |
85
|
| 134
|
10000110 |
206 |
86
|
| 135
|
10000111 |
207 |
87
|
| 136
|
10001000 |
210 |
88
|
| 137
|
10001001 |
211 |
89
|
| 138
|
10001010 |
212 |
8a
|
| 139
|
10001011 |
213 |
8b
|
| 140
|
10001100 |
214 |
8c
|
| 141
|
10001101 |
215 |
8d
|
| 142
|
10001110 |
216 |
8e
|
| 143
|
10001111 |
217 |
8f
|
144–159
| 10 |
2 |
8 |
16
|
| 144
|
10010000 |
220 |
90
|
| 145
|
10010001 |
221 |
91
|
| 146
|
10010010 |
222 |
92
|
| 147
|
10010011 |
223 |
93
|
| 148
|
10010100 |
224 |
94
|
| 149
|
10010101 |
225 |
95
|
| 150
|
10010110 |
226 |
96
|
| 151
|
10010111 |
227 |
97
|
| 152
|
10011000 |
230 |
98
|
| 153
|
10011001 |
231 |
99
|
| 154
|
10011010 |
232 |
9a
|
| 155
|
10011011 |
233 |
9b
|
| 156
|
10011100 |
234 |
9c
|
| 157
|
10011101 |
235 |
9d
|
| 158
|
10011110 |
236 |
9e
|
| 159
|
10011111 |
237 |
9f
|
160–175
| 10 |
2 |
8 |
16
|
| 160
|
10100000 |
240 |
a0
|
| 161
|
10100001 |
241 |
a1
|
| 162
|
10100010 |
242 |
a2
|
| 163
|
10100011 |
243 |
a3
|
| 164
|
10100100 |
244 |
a4
|
| 165
|
10100101 |
245 |
a5
|
| 166
|
10100110 |
246 |
a6
|
| 167
|
10100111 |
247 |
a7
|
| 168
|
10101000 |
250 |
a8
|
| 169
|
10101001 |
251 |
a9
|
| 170
|
10101010 |
252 |
aa
|
| 171
|
10101011 |
253 |
ab
|
| 172
|
10101100 |
254 |
ac
|
| 173
|
10101101 |
255 |
ad
|
| 174
|
10101110 |
256 |
ae
|
| 175
|
10101111 |
257 |
af
|
176–191
| 10 |
2 |
8 |
16
|
| 176
|
10110000 |
260 |
b0
|
| 177
|
10110001 |
261 |
b1
|
| 178
|
10110010 |
262 |
b2
|
| 179
|
10110011 |
263 |
b3
|
| 180
|
10110100 |
264 |
b4
|
| 181
|
10110101 |
265 |
b5
|
| 182
|
10110110 |
266 |
b6
|
| 183
|
10110111 |
267 |
b7
|
| 184
|
10111000 |
270 |
b8
|
| 185
|
10111001 |
271 |
b9
|
| 186
|
10111010 |
272 |
ba
|
| 187
|
10111011 |
273 |
bb
|
| 188
|
10111100 |
274 |
bc
|
| 189
|
10111101 |
275 |
bd
|
| 190
|
10111110 |
276 |
be
|
| 191
|
10111111 |
277 |
bf
|
192–207
| 10 |
2 |
8 |
16
|
| 192
|
11000000 |
300 |
c0
|
| 193
|
11000001 |
301 |
c1
|
| 194
|
11000010 |
302 |
c2
|
| 195
|
11000011 |
303 |
c3
|
| 196
|
11000100 |
304 |
c4
|
| 197
|
11000101 |
305 |
c5
|
| 198
|
11000110 |
306 |
c6
|
| 199
|
11000111 |
307 |
c7
|
| 200
|
11001000 |
310 |
c8
|
| 201
|
11001001 |
311 |
c9
|
| 202
|
11001010 |
312 |
ca
|
| 203
|
11001011 |
313 |
cb
|
| 204
|
11001100 |
314 |
cc
|
| 205
|
11001101 |
315 |
cd
|
| 206
|
11001110 |
316 |
ce
|
| 207
|
11001111 |
317 |
cf
|
208–223
| 10 |
2 |
8 |
16
|
| 208
|
11010000 |
320 |
d0
|
| 209
|
11010001 |
321 |
d1
|
| 210
|
11010010 |
322 |
d2
|
| 211
|
11010011 |
323 |
d3
|
| 212
|
11010100 |
324 |
d4
|
| 213
|
11010101 |
325 |
d5
|
| 214
|
11010110 |
326 |
d6
|
| 215
|
11010111 |
327 |
d7
|
| 216
|
11011000 |
330 |
d8
|
| 217
|
11011001 |
331 |
d9
|
| 218
|
11011010 |
332 |
da
|
| 219
|
11011011 |
333 |
db
|
| 220
|
11011100 |
334 |
dc
|
| 221
|
11011101 |
335 |
dd
|
| 222
|
11011110 |
336 |
de
|
| 223
|
11011111 |
337 |
df
|
224–239
| 10 |
2 |
8 |
16
|
| 224
|
11100000 |
340 |
e0
|
| 225
|
11100001 |
341 |
e1
|
| 226
|
11100010 |
342 |
e2
|
| 227
|
11100011 |
343 |
e3
|
| 228
|
11100100 |
344 |
e4
|
| 229
|
11100101 |
345 |
e5
|
| 230
|
11100110 |
346 |
e6
|
| 231
|
11100111 |
347 |
e7
|
| 232
|
11101000 |
350 |
e8
|
| 233
|
11101001 |
351 |
e9
|
| 234
|
11101010 |
352 |
ea
|
| 235
|
11101011 |
353 |
eb
|
| 236
|
11101100 |
354 |
ec
|
| 237
|
11101101 |
355 |
ed
|
| 238
|
11101110 |
356 |
ee
|
| 239
|
11101111 |
357 |
ef
|
240–255
| 10 |
2 |
8 |
16
|
| 240
|
11110000 |
360 |
f0
|
| 241
|
11110001 |
361 |
f1
|
| 242
|
11110010 |
362 |
f2
|
| 243
|
11110011 |
363 |
f3
|
| 244
|
11110100 |
364 |
f4
|
| 245
|
11110101 |
365 |
f5
|
| 246
|
11110110 |
366 |
f6
|
| 247
|
11110111 |
367 |
f7
|
| 248
|
11111000 |
370 |
f8
|
| 249
|
11111001 |
371 |
f9
|
| 250
|
11111010 |
372 |
fa
|
| 251
|
11111011 |
373 |
fb
|
| 252
|
11111100 |
374 |
fc
|
| 253
|
11111101 |
375 |
fd
|
| 254
|
11111110 |
376 |
fe
|
| 255
|
11111111 |
377 |
ff
|
Referensi
- ^ Mano, M. Morris; Kime, Charles (2014). Logic and Computer Design Fundamentals (Edisi 4th). Harlow: Pearson. hlm. 13–14. ISBN 978-1-292-02468-4.
Bacaan lanjut