Prasasti Mulak I


Prasasti Mulak I, atau juga disebut Prasasti Ngabean I, adalah sebuah prasasti yang ditemukan di Desa Ngabean, Kecamatan Secang, Kabupaten Magelang, Jawa Tengah. Prasasti ini dikeluarkan tanggal 3 bulan Karttika tahun 800 Saka, atau 3 Oktober 878 Masehi.[1][2] Pada prasasti ini tidak disebutkan nama raja, tetapi hanya menyebutkan seorang pejabat yaitu Rakarayan i Wka Pu Catura.[1][3]

Prasasti ini terdiri dari empat lempengan tembaga, yang bertuliskan 5 baris pada satu sisinya, kecuali lempeng keempat hanya bertuliskan 4 baris saja. Prasasti ini ditulis menggunakan bahasa dan aksara Jawa Kuno.[1] Lempengan-lempengan prasasti ini masing-masing memiliki ukuran 37,5 x 5,8 cm; 34,5 x 6 cm; 38 x 6,5 cm; dan 35 x 5,6 cm.[1][3]

Saat ini, prasasti ini tersimpan di Museum Nasional Indonesia di Jakarta, dengan nomor inventaris E. 5 a-d.[1]

Isi prasasti

Berikut alihaksara prasasti Mulak I:[1]

I. a.

Mulak I (Ngabean I), lempeng I.a
  1. // swasti sakawarsatita 800 karttika masa. trtiya sukla paksa ma wa su. wara. tat kala rakarayan i wka pu catura. manusuk manima Imah su
  2. kat lua nya panawetannya dpa 72 panidul nya dpa 63 muan sawah tampah 2 blah l i mulak watak wka. sima ni prasada iy u
  3. pit. anun inasyan pasek pasik 1 wyawastha nin manusuk sima. wahuta hyansan halaran pu krta anak wanua i tal warapi watak
  4. hamaas mas ma 4 whihan ranga yu 1 makudur san rawugwug pu mangal anak wanua i himpu watak pear mas ma 4 wdihan ranga
  5. yu 1 patih si wgig rama ni dhyana mas ma 4 wdihan ranga yu 1 anakwi nya si ugi re dhyana kain rangga sawlah parujar nya si gandal ra

II . a2

Mulak I (Ngabean I), lempeng II.a
  1. ma ni sankhara mas ma 2 wdihan yu l wahuta nya si maja. rama ni warjuk mas ma 1 wdihan yu 1 gusti nya si riwut rama ni kandi tuhalas nya
  2. rama ni guwar wdihan ranga yu l soan soan wahuta putat si rangal rama ni plimas ma 4 wdihan ranga yu l anakbi nya si kartini
  3. rai pli kain ranga sawlah pituntun nya si bilu rama ni codya mas ma 2 wdihan ranga yu 1 pannuran rakryan mawanua san kasumuran pu manlina.
  4. wdihan ranga yu l partaya i mulak pu agul wdihan arisit yu 1 kain pankat sawlah san hyan watu pinaka sima wdihan ranga
  5. yu 1 muan mata san hyan mas ma 2 // anun rama managam kon i mulak . winehan pasek kalan si manawit rama ni manhu

III. a.

Mulak I (Ngabean I), lempeng III.a
  1. lin gusti 2 si bantal rama ni dini si ganda rama ni banya ga. mas ma 2 wdihan ranga yu l soan soan tuha hanua si guwana rama ni lañca
  2. p winkas si windhya3 rama ni codya . wariga si nuguh rama ni unkar parujar 2 si gamwas rama ni gaja. si kta rama ni cita. mas ma l waihan ranga
  3. yu soan soan. huler 2 si tahun rama ni yukti. si tajam rama ni dani. tuhalas syam wari re hari hulu wras 2 si wanua
  4. rama ni kañci4 si hrt rama ni dalihan wdihan ranga yu l soan soa /n/5 manuwu in sima kalan 3 si tungu rama ni gandha. si sadenya rama ni gha.
  5. ta. si gusai rama ni suddhi. wdihan sahlai sowan sowan . tuha padahi si kuwuk rama ni mitra wdihan ranga yu l tpi sirin kinannan pasək pasək

IV. a

Mulak I (Ngabean I), lempeng IV.a
  1. in tungayun tuha kalan si tungo rama ni gandha i mali hyan kalan san wadur rama ni tni in tis kalan si wanun rama ni pandawa. wdihan ranga yu l
  2. soan soan. i sampun ni kanan pasak pasak inasyakan i san yogya knana mamanan maninum maparimwani. ra
  3. manta matuha manuam i mulak. anun kinon rakarayan humarap pa susukan sima sag tuhan nin kanayakan
  4. pu mahadu madmak i kuwu . muag wahuta putat si landa rama ni kayi. ekapinda wyaya nin manima mas ka l //o//

Referensi

  1. ^ a b c d e f PRASASTI KOLEKSI MUSEUM NASIONAL (PDF). Jilid 1. PROYEK PENGEMBANGAN MUSEUM NASIONAL. 1985/1986. Diakses tanggal 2025-06-16. ; Pemeliharaan CS1: Lain-lain (link) Pemeliharaan CS1: Status URL (link) Pemeliharaan CS1: Tahun (link)
  2. ^ Wuryantoro, Edhie (1989). "Tinjauan Atas Penanggalan Prasasti Abad VIII-X M" (PDF). PROCEEDINGS PERTEMUAN ILMIAH ARKEOLOG IV. Yogyakarta: Ikatan Ahli Arkeologi Indonesia: 70. Diakses tanggal 2025-06-16.
  3. ^ a b Anang (2015-03-24). "Mulak I (Ngabean I)". Indonesia Raya (dalam bahasa Inggris). Diakses tanggal 2025-06-15.

Konten ini disalin dari wikipedia, mohon digunakan dengan bijak.

×
Advertisement